Γυναίκες στην ιστορία

 Ημέρα εορτασμού για τα δικαιώματα των γυναικών



Στις 8 Μαρτίου γιορτάζεται η Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας, με τις ρίζες της να ξεκινούν από τις διαμαρτυρίες των γυναικών στις αρχές του 20ου αιώνα σε Ευρώπη και ΗΠΑ, που ζητούσαν ίσα δικαιώματα, καλύτερες συνθήκες εργασίας και δικαίωμα ψήφου.

Θεσμοθετήθηκε το 1977 από τον ΟΗΕ, ο οποίος κάλεσε όλες τις χώρες του κόσμου να γιορτάσουν την ημέρα για τα δικαιώματα των γυναικών. Καθιερώθηκε το 1910 με πρόταση της Γερμανίδας σοσιαλίστριας Κλάρα Ζέτκιν κι εορτάσθηκε για πρώτη φορά το 1911.

Είναι μια μέρα κινητοποιήσεων σε όλο τον κόσμο για την υποστήριξη της ισότητας, και την αξιολόγηση της θέσης των γυναικών στην κοινωνία.

Ο Καρλ Μαρξ είχε πει: " Την ιστορία την φτιάχνουν οι ίδιοι οι άνθρωποι, αλλά δεν την φτιάχνουν έτσι όπως θα ήθελαν. Δεν την φτιάχνουν κάτω από περιστάσεις που διαλέγουν οι ίδιοι, αλλά κάτω από τις περιστάσεις στις οποίες βρίσκονται".

Γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας με ένα αφιέρωμα σε γυναίκες που άλλαξαν τον κόσμο! Ποιες είναι και πώς άφησαν το σημάδι τους στην παγκόσμια μνήμη;


Υπατία


Η Υπατία γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια το 370 και ήταν κόρη του μαθηματικού και αστρονόμου Θέωνα.

Στην ιστορία των επιστημών για δεκαπέντε αιώνες είναι η μοναδική γυναίκα που συναντάμε και η πρώτη που δίδαξε δημόσια, αποτελώντας αδιαμφισβήτητο σύμβολο της ισότητας των φύλων, ούσα ταυτόχρονα και μάρτυρας της γνώσης.

Ελληνίδα νεοπλατωνική φιλόσοφος, αστρονόμος και μαθηματικός. Έζησε και δίδαξε στην Αλεξάνδρεια της Ρωμαϊκής (Βυζαντινής) Αιγύπτου, όπου και δολοφονήθηκε από όχλο φανατικών χριστιανών...


Σαπφώ (630-570 π.Χ)


Eλληνίδα λυρική ποιήτρια από τη Λέσβο. Έγραψε ερωτικά ποιήματα, ύμνους στους θεούς και τραγούδια γάμου, που χαρακτήριζαν ο αυθορμητισμός και τα έντονα συναισθήματα. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου της δεν έχει διασωθεί, όμως η δυναμική και η επιρροή του παραμένουν ζωντανές έως σήμερα. Ο Πλάτων την είχε χαρακτηρίσει "μία εκ των 10 κορυφαίων ποιητών".



Μάργκαρετ Φούλερ (1810-1850)


Αμερικανίδα δημοσιογράφος, κριτικός και δικηγόρος, υπέρμαχος των δικαιωμάτων των γυναικών. Το βιβλίο της "Οι γυναίκες στον 19ο αιώνα" (1845) άσκησε μεγάλη επιρροή, στη σχέση μεταξύ ανδρών και γυναικών και θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά έργα, κατά την πρώτη περίοδο του φεμινιστικού κινήματος. Αγωνίστηκε για την ισότητα μεταξύ των δύο φύλων και για τη μεγαλύτερη ανεξαρτησία των γυναικών έναντι των ανδρών. Πολλοί υποστηρικτές των δικαιωμάτων των γυναικών και του φεμινισμού, την αναφέρουν ως πηγή έμπνευσης.



Χάριετ Μπίτσερ Στόου (1811-1896)


Αμερικανίδα συγγραφέας, αφιέρωσε τη ζωή της στον αγώνα κατά της δουλείας. Το έργο της "Η καλύβα του Μπαρμπα-Θωμά" (Uncle Tom's Cabin) είναι δημοφιλές μέχρι σήμερα και έδωσε άλλη διάσταση στην "καμπάνια" για την κατάργηση του θεσμού της δουλείας. 'Εγινε ανάρπαστο και μεταφράστηκε σε 23 γλώσσες. Έγραψε άρθρα στο περιοδικό της εποχής "Μηνιαία Ατλαντίς", τον "Ανεξάρτητο" της Νέας Υόρκης και στα περιοδικά της Χριστιανικής Ενώσεως, που όλα τα εξέδωσε σε διάφορες εποχές ο αδελφός της. Ο Αμερικανός πρόεδρος Αβραάμ Λίνκολν αναφέρθηκε στα έργα της, ως "μεγάλο παράγοντα πίσω από τον Αμερικανικό Εμφύλιο πόλεμο".



Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ (1820-1910)


Βρετανίδα κοινωνική αναμορφώτρια, που έθεσε τις βάσεις της σύγχρονης νοσηλευτικής και είχε ουσιαστική συμβολή στη στατιστική. Έγινε γνωστή για το ανθρωπιστικό, πρωτοποριακό της έργο στον τομέα της νοσηλείας. Πρώτη αυτή εισήγαγε, κατά τη διάρκεια του Κριμαϊκού Πολέμου (1853-1856), το επάγγελμα της ειδικά εκπαιδευμένης νοσοκόμας, καθώς και πλήθος μέτρων για την ορθολογική λειτουργία των νοσοκομείων (ιδίως των στρατιωτικών).



Έμελιν Πάνκχερστ (1858-1928)


Βρετανίδα "σκληροπυρηνική" σουφραζέτα, που αφιέρωσε τη ζωή της στην ανάδειξη και διεκδίκηση των δικαιωμάτων της γυναίκας. Επιστράτευσε κάθε μορφή διαμαρτυρίας. Μεταξύ αυτών, οι δημόσιες διαδηλώσεις, η χρήση βίας και η απεργία πείνας. Πέθανε το 1928, μόλις 3 εβδομάδες πριν την έκδοση του νόμου, που κατοχύρωνε το δικαίωμα ψήφου για όλες τις γυναίκες, ηλικίας άνω των 21 ετών.



Μαρί Κιουρί (1867-1934)


Η πρώτη γυναίκα που έγινε καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης. Η πρώτη γυναίκα που βραβεύτηκε με βραβείο Νόμπελ. Η πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε με το βραβείο σε δύο διαφορετικές κατηγορίες. Κέρδισε το Νόμπελ Φυσικής (1903) για την έρευνά της στη ραδιενέργεια. Το δεύτερο Νόμπελ ήταν Χημείας (1911). Λίγα χρόνια αργότερα, συνέβαλε σημαντικά στη δημιουργία των πρώτων μηχανημάτων με ακτίνες Χ. Όντας η πιο φημισμένη γυναίκα επιστήμων της εποχής της, ήταν γνωστή επίσης και ως Μαντάμ Κιουρί.



Αμέλια Έρχαρτ (1897 – εξαφανίστηκε το 1937. Κηρύχτηκε νεκρή το 1939)

Φωτογραφία από www.huffingtonpost.gr


Αμερικανίδα πρωτοπόρος της αεροπορίας, συγγραφέας και υπέρμαχος των δικαιωμάτων των γυναικών. Η πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε με τον Σταυρό Διακεκριμένης Πτήσης, ως η πρώτη γυναίκα που διέσχισε μόνη της τον Ατλαντικό Ωκεανό. Έκανε πολλά ρεκόρ, έγραψε βιβλία για τις εμπειρίες της και συνέβαλε στη δημιουργία της οργάνωσης The Ninety-Nines, για τις γυναίκες πιλότους. Εξαφανίστηκε πάνω από τον κεντρικό Ειρηνικό ωκεανό, κατά την προσπάθειά της να κάνει τον γύρο της Γης, το 1937. Η ζωή, η σταδιοδρομία και η εξαφάνισή της συνεχίζουν μέχρι σήμερα να προσελκύουν το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης.



Simonde Beauvoir: (1908 – 1986) η ιδρύτρια του φεμινισμού

Φωτογραφία από www.thesspress.gr

Η Σιμόν ντε Μπoβουάρ ήταν Γαλλίδα συγγραφέας, φιλόσοφος, διανοούμενη, ακτιβίστρια και φεμινίστρια. Υπήρξε σύντροφος του διάσημου υπαρξιστή φιλοσόφου Ζαν-Πωλ Σαρτρ.

Το γνωστότερο έργο της υπήρξε «Το δεύτερο φύλο», μια φεμινιστική ανάλυση της γυναικείας ύπαρξης και της καταπίεσης των γυναικών.

Ίσως το πιο αναγνωρίσιμο παράδειγμα γυναίκας που άλλαξε τον κόσμο. Κι αυτό γιατί χάρη στην ίδια μπορούμε να μιλάμε για φεμινισμό. Τα βιβλία της αποτελούν τεράστιο κομμάτι για τη γυναίκα με τον αιώνιο σύντροφο της: Ζαν Πωλ Σαρτρ. Το διαδίκτυο βρίθει από ιστορίες, θρύλους αλλά και εκφράσεις που περιγράφουν όχι μόνο την ιδιότυπη–ακόμα και για τα σημερινά δεδομένα-φύση της σχέσης τους, αλλά πολύ περισσότερο την αξία της φιλοσοφίας και της διανόησής τους.



Ντόροθι Χόντγκιν (1910-1994)

Φωτογραφία από www.sansimera.gr

Βραβευμένη με το Νόμπελ Χημείας, η Ντόροθι Χόντγκιν εργάστηκε σκληρά και συνέβαλε σημαντικά στην ανακάλυψη της δομής της πενικιλίνης και αργότερα της ινσουλίνης. Αυτές ακριβώς οι ανακαλύψεις ήταν που οδήγησαν στο μέλλον στη δημιουργία καλύτερων φαρμάκων. Πέρα όμως από τη συμβολή της στον τομέα των επιστημών, αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ζωής της στον αγώνα για την εδραίωση της παγκόσμιας ειρήνης και τον πυρηνικό αφοπλισμό.



Μητέρα Τερέζα (1910-1997)


Αλβανίδα Καθολική μοναχή, με σημαντικό φιλανθρωπικό έργο, από τα Σκόπια. Ταξίδεψε σε όλον τον κόσμο και για περισσότερα από 45 χρόνια, βοήθησε φτωχούς και αρρώστους, με αποτέλεσμα να αγιοποιηθεί από τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β' το 1997. Εκτιμάται, ότι φρόντισε περισσότερους από 1.000 ανθρώπους στην Καλκούτα, όπου έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής της. Τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης του 1979 για "τις εκστρατείες της σχετικά με την ενημέρωση για τη φτώχεια".



Ρόζα Παρκς (1913-2005)










Το 1955 αρνήθηκε να δώσει τη θέση της σε έναν λευκό άνδρα, που της ζήτησε να σηκωθεί στο λεωφορείο, αντιστεκόμενη στον φυλετικό διαχωρισμό στις ΗΠΑ. Από την πράξη της αυτή, γεννήθηκε το κίνημα κατά του φυλετικού διαχωρισμού στην Αλαμπάμα και βοήθησε τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, να ξεκινήσει τη διαδρομή που οδήγησε στην ανάδειξή του σε κεντρική πολιτική φιγούρα. Αναφέρεται ως "Μητέρα του σύγχρονου κινήματος πολιτικών δικαιωμάτων". Της απονεμήθηκε το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας. Τιμήθηκε με το Χρυσό Μετάλλιο του Κογκρέσου, για τον αγώνα της κατά του ρατσισμού. Είναι η πρώτη γυναίκα της οποίας η σορός εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα στη Ροτόντα του Καπιτωλίου.



Άννα Φρανκ (1929-1945)


Γερμανίδα Εβραία, έγραψε ένα ημερολόγιο ενώ κρυβόταν, με την οικογένειά της σε σπίτι στο Άμστερνταμ κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής. Μεταφέρθηκε σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Το "Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ" έμεινε σε εκείνη τη σοφίτα. Γραμμένο στα Ολλανδικά, είναι ένα από τα πλέον πολυδιαβασμένα βιβλία στον κόσμο. Ο πατέρας της, μόνος επιζών της οικογένειας, το βρήκε τυχαία, όταν επέστρεψε στη σοφίτα. Το έδωσε ως μοναδική μαρτυρία των γεγονότων για δημοσίευση, με τον τίτλο "Το πίσω σπίτι" (Het Achterhuis). "Παρόλα όσα συμβαίνουν, ακόμα πιστεύω ότι όλοι έχουν μέσα τους καλή καρδιά", έγραψε η Άννα, ένα από τα πιο γνωστά θύματα του Ολοκαυτώματος.


Margaret Hamilton (1936) : χάρη στον κώδικά της πήγαμε στο φεγγάρι


Τα τελευταία χρόνια που η πληροφορική και ο κώδικας γίνονται όλο και πιο περιζήτητα, πολλοί δεν γνωρίζουν πως το Apollo 11 πραγματοποίησε την πτήση του χάρη στον κώδικα που ανέπτυξε η Margaret Hamilton. Η ίδια γεννήθηκε το 1936 και έχοντας ολοκληρώσει τις σπουδές της, βρέθηκε στο Εργαστήριο Charles Stark Draper του MIT, το οποίο μελετούσε τη διαστημική αποστολή του Apollo. Kατά τη διάρκεια της αποστολής του Apollo 11, επινόησε τον όρο “software engineering”, ώστε η δουλειά της να ξεχωρίσει από αυτή των υπόλοιπων μηχανικών. Για την προσφορά της στην ανθρωπότητα έχει αποσπάσει διάφορα σημαντικά βραβεία, μεταξύ των οποίων και αυτό του Προεδρικού Μεταλλίου της Ελευθερίας το 2016 από τον Πρόεδρο των Η.Π.Α. Barack Obama.




Valentina Tereshkova: η πρώτη γυναίκα αστροναύτης

Φωτογραφία από www.space.com

Γεννήθηκε το 1937, στη Ρωσία. Εκπαιδεύτηκε κυρίως μέσω αλληλογραφίας και μεγαλώνοντας εξασκήθηκε στην πτήση με αλεξίπτωτο. Η εμπειρία της στην πτώση, της χάρισε μια θέση στο διαστημικό πρόγραμμα της Σοβιετικής Ένωσης. Ήταν Ιούνιος του 1963, όταν η Valentina Tereshkova, μετά από 18 μήνες εκπαίδευσης, έγινε η πρώτη γυναίκα που ταξίδευε στο διάστημα, με το διαστημόπλοιο Vostok 6. Δεν είχε κλείσει καν τα 26 της χρόνια! Στη συνέχεια της επαγγελματικής της πορείας απέκτησε διδακτορικό δίπλωμα στη μηχανική και άσκησε διάφορα πολιτικά αξιώματα, αφήνοντας τη δική της κληρονομιά. Το όνομά της φυσικά ακούγεται μέχρι σήμερα, με τη ζωή και το έργο της να γίνονται εκθέσεις, θεατρικά έργα αλλά και ντοκιμαντέρ!



Kathrine Switzer (1947): η γυναίκα που έτρεξε πρώτη το μαραθώνιο της Βοστώνης

Φωτογραφία από www.thessalonikiartsandculture.gr


Μπορεί ο υπότιτλος για αυτή τη γυναίκα να μην καταδεικνύει σήμερα τη σημασία της νίκης της, αλλά για τη δεκαετία του ’60 και την εξέλιξη των γυναικείων δικαιωμάτων, η πράξη της θεωρήθηκε ηρωική, κάνοντας την ίδια σύμβολο του σύγχρονου γυναικείου αγώνα. Ο μαραθώνιος της Βοστώνης, λοιπόν, ήταν κάποτε ένα ανδροκρατούμενο άθλημα. Η απόφαση της να τρέξει σε αυτόν, το 1967 δεν χαιρετίστηκε με χαρά. Για την ακρίβεια, κατά τη διάρκεια του αγώνα, ένας άντρας της επιτέθηκε προσπαθώντας να την κάνει να βγει εκτός. Γνώριζε πολύ καλά πως αν τα παρατούσε, οι γυναίκες δε θα καταλάβαιναν ποτέ πως και αυτές μπορούν να τρέξουν μεγάλες αποστάσεις. Και κάπως έτσι τα κατάφερε! Αξίζει να σημειωθεί πως η Kathrine Switzer επανέλαβε τον «άθλο» της πέρσι, το 2017, 50 χρόνια μετά την πρώτη της φορά και σε ηλικία 70 ετών, φορώντας μάλιστα το ίδιο νούμερο στην ενδυμασία της: 271!



Μπεναζίρ Μπούτο (1953 - 2007) 


Η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός μουσουλμανικής χώρας, κόρη του πρωθυπουργού της χώρας Ζουλφικάρ Αλί Μπούτο, συνέβαλε στην μετάβαση του Πακιστάν από τη δικτατορία στη δημοκρατία. Ασχολήθηκε με την πολιτική μετά τη σύλληψη και την εκτέλεση του πατέρα της, το 1977. Συνελήφθη και η ίδια και κρατήθηκε φυλακισμένη σε απομόνωση. Όταν αφέθηκε ελεύθερη κατέφυγε στην Αγγλία όπου έγινε ηγέτης εν εξορία του Λαϊκού Κόμματος του Πακιστάν (το κόμμα που είχε ιδρύσει ο πατέρας της). Δολοφονήθηκε το 2007. Αφιέρωσε τη ζωή της στον αγώνα για τα δικαιώματα των φτωχών και των γυναικών.



Malala Yousafzai (12 Ιουλίου 1997): Νόμπελ Ειρήνης για το δικαίωμα στην εκπαίδευση


Είναι μόλις 20 ετών και αποτελεί ήδη σύμβολο για χιλιάδες κορίτσια, καθώς από πολύ μικρή ηλικία ξεκίνησε τον αγώνα στο Πακιστάν για την υπεράσπιση του δικαιώματος των κοριτσιών στην εκπαίδευση. Η ίδια στοχοποιείται από τους Ταλιμπάν και της επιτίθενται με πυροβολισμούς. Δύο φίλες της τραυματίζονται και η ίδια υποβάλλεται σε πολλαπλές επεμβάσεις, καθώς έχει χτυπήσει στο κεφάλι, των ώμο και τον αυχένα. Στα 16α γενέθλια της, μίλησε για πρώτη φορά δημόσια μετά την επίθεση που δέχθηκε στα Ηνωμένα Έθνη, τα οποία απέδωσαν τη 12η Ιουλίου ως «Ημέρα της Malala». Το 2013 της απονεμήθηκε το Βραβείο Ζαχάρωφ κι ένα χρόνο αργότερα το Νόμπελ Ειρήνης για τον αγώνα της υπέρ του δικαιώματος των κοριτσιών στην εκπαίδευση. Εννοείται πως είναι ο μικρότερος ηλικιακά άνθρωπος που της απονέμεται αυτό το βραβείο!



Χτίστρια ψηλά πάνω από το Βερολίνο (γύρω στα 1900).

Φωτογραφία από www.thessalonikiartsandculture.gr



Σουφραζέτα ακτιβίστρια διαδηλώνει μετά τη «Νύχτα του Τρόμου» (1917): 33 σουφραζέτες συνελήφθησαν για «παρεμπόδιση της κυκλοφορίας» και ξυλοκοπήθηκαν από σωφρονιστικούς υπαλλήλους.

Φωτογραφία από www.thessalonikiartsandculture.gr



Η Sarla Thakral, 21 χρονών, η πρώτη Ινδή που απέκτησε δίπλωμα πιλότου (1936).

Φωτογραφία από www.thessalonikiartsandculture.gr


Η Sabiha Gökçen από την Τουρκία φωτογραφίζεται στο αεροπλάνο της. Το 1937 ήταν η πρώτη γυναίκα πιλότος μαχητικού αεροσκάφους.

Φωτογραφία από www.thessalonikiartsandculture.gr


Μουσουλμάνα καλύπτει το κίτρινο αστέρι της Εβραίας γειτόνισσάς της με τον φερετζέ της για να την προστατέψει από σύλληψη. Σαράγεβο, πρώην Γιουγκοσλαβία (1941).

Φωτογραφία από www.thessalonikiartsandculture.gr


Η 18χρονη αγωνίστρια της γαλλικής Αντίστασης, Simone Segouin, στην απελευθέρωση του Παρισιού (9 Αυγούστου 1944).


Φωτογραφία από www.thessalonikiartsandculture.gr


Παριζιάνες μητέρες προστατεύουν τα παιδιά τους από τα πυρά Γερμανών ελεύθερων σκοπευτών (1944).

Φωτογραφία από www.thessalonikiartsandculture.gr


Γυναίκες πιλότοι μπροστά από το αεροσκάφος τύπου B-17, το λεγόμενο «Pistol Packin’ Mama» (γύρω στα 1941 – 1945).

Φωτογραφία από www.thessalonikiartsandculture.gr



Η ακτιβίστρια για το δικαίωμα στην ψήφο Annie Lumpkins στη φυλακή του Little Rock (1961).

Φωτογραφία από www.thessalonikiartsandculture.gr




Πηγή:www.thessalonikiartsandculture.gr, https://www.philosophicalchemy.eu/





Δεν υπάρχουν σχόλια