Κάθε πράγμα στον καιρό του ... MONTAINI

 Βάζει όριο ο σοφός ακόμα και στα καλά πράγματα (ΙΟΥΒΕΝΑΛΙΟΣ).


Κάθε πράγμα στον καιρό του

Το λεγόμενο μεταξύ άλλων για τον Κάτωνα τον Τιμητή ότι στα βαθιά του γεράματα καταπιάστηκε να μάθει την ελληνική γλώσσα με μεγάλη όρεξη, σαν για να κορέσει μια μακρόχρονη δίψα, δεν μου φαίνεται πως του προσπορίζει ιδιαίτερη τιμή. (ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ)

Είναι ακριβώς αυτό που αποκαλούμε παλιμπαιδισμό.
Όλα τα πράγματα έχουν τον καιρό τους: όλα, μαζί και καλά. Ακόμα και το πάτερ ημών μου μπορεί να το λέω σε ακατάλληλη ώρα, όπως κατηγορήθηκε ο Τίτος Κουίντος Φλαμίνιος, ότι σαν ήταν αρχιστράτηγος τον είχαν δει παράμερα στεκούμενο, την ώρα της σύρραξης, να χασομεράει κάνοντας προσευχές στον Θεό, σε μια μάχη που κέρδισε (ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ).

Βάζει όριο ο σοφός ακόμα και στα καλά πράγματα (ΙΟΥΒΕΝΑΛΙΟΣ).

Ο Ευδαμίδας, βλέποντας τον Ξενοκράτη σε προχωρημένα γεράματα να σπεύδει με ζήλο στα μαθήματα της σχολής του, είπε:
Πότε θα αποκτήσει γνώσεις ετούτος εδώ ο άνθρωπος, αν ακόμα μαθαίνει;” (ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ)
Και ο Φιλοποίμην είπε σε εκείνους που εγκωμίαζαν με το παραπάνω τον Πτολεμαίο βασιλιά ότι σκληραγωγούσε το σώμα του καθημερινά ασκούμενος στα όπλα: “Δεν είναι πράγμα αξιέπαινο για έναν βασιλιά της ηλικίας του να ασκείται σε αυτά· έπρεπε τώρα πια να τα χρησιμοποιούσε πραγματικά” (ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ)
Η νεότητα πρέπει να κάνει προμήθειες, το γήρας πρέπει να τις απολαμβάνει”, λέει ο σοφός [Σενέκας]. Και το μεγαλύτερο μειονέκτημα που οι σοφοί βλέπουν στο φυσικό μας είναι πως οι επιθυμίες μας ανανεάζουν ασταμάτητα. Ξαναρχίζουμε πάντα να ζούμε.
Ο ζήλος και ο πόθος μας θα έπρεπε που και που να φέρουν οσμή γήρατος. Έχουμε το ένα πόδι στον τάφο και οι ορέξεις και επιδιώξεις μας τότε μόλις γεννιούνται:

εσύ πελεκίζεις μάρμαρα
στο κατώφλι του θανάτου σου ακριβώς· και λησμονώντας το
μνήμα,
κανονίζεις να χτίσεις σπίτια. (ΟΡΑΤΙΟΣ)

Το μακρύτερο χρονικά σχέδιό μου εκτείνεται σε λιγότερο από δώδεκα μήνες· από εδώ και μπροστά δεν σκέφτομαι παρά να τελειώνω· αποβάλλω από πάνω μου όλες τις νέες προσδοκίες και πραγματοποιήσεις· αποχαιρετώ για τελευταία φορά όλους τους τόπους που αφήνω και απεκδύομαι καθημερινά όσων έχω. Εδώ και καιρό, ούτε κερδίζω ούτε χάνω: μου μένουν περισσότερα εφόδια από το δρόμο που μου έχει απομείνει. (ΣΕΝΕΚΑΣ)

Έζησα κι έφτασα στο τέλος της πορείας που η τύχη όρισε.
(ΒΙΡΓΙΛΙΟΣ)

Τέλος, όλη η ανακούφιση που βρίσκω στα γηρατειά μου είναι πως αμβλύνει μέσα μου πολλές επιθυμίες και φροντίδες, από τις οποίες η ζωή ταράζεται – σκοτούρα για την πορεία του κόσμου, σκοτούρα για πλούτη, για μεγαλεία, για γνώση, για υγεία, για τον εαυτό μου.
Ο Κάτων ο Τιμητής μαθαίνει να μιλάει, όταν θα έπρεπε να μάθει να σωπαίνει για πάντα. Μπορεί κανείς να συνεχίσει εσαεί τη μελέτη, όχι όμως τη δουλειά που ζητάει το σχολείο. Τι ανόητο πράγμα ένας γέρος να μαθαίνει το αλφαβητάρι!

Διάφοροι άνθρωποι, διάφορα γούστα· σε όλες τις ηλικίες δεν αρμόζουν όλα.

Αν χρειάζεται να μελετήσουμε, ας ασχοληθούμε με μελέτη ταιριαστή με την περίστασή μας, ώστε να μπορούμε να απαντήσουμε όπως [ο Σενέκας], όταν ρωτήθηκε τι σκοπό είχαν αυτές οι μελέτες στα βαθιά του γεράματα: “Να τα αφήσω πίσω μου καλύτερα και πιο ικανοποιημένα”, είπε.
Τέτοια μελέτη υπήρξε εκείνη του Κάτωνα του Νεότερου, που νιώθοντας το τέλος του να πλησιάζει, συνέπεσε να πάρει στα χέρια του το διάλογο του Πλάτωνα περί της αθανασίας της ψυχής. Όχι, όπως θα πίστευε κανείς, πως δεν ήταν από καιρό εφοδιασμένος με κάθε λογής εξοπλισμό για τέτοιο ξεσπίτωμα: πεποίθηση, ανυποχώρητη θέληση και ετοιμότητα είχε περισσότερη από όση είχε ο Πλάτων στα γραπτά του· ως προς αυτό, η γνώση του και το θάρρος του ήταν πάνω από τη φιλοσοφία. Διάλεξε να ασχοληθεί με τη μελέτη, όχι προς διευκόλυνση του θανάτου του, αλλά ως άνθρωπος που ούτε τον ύπνο του δε θα τάραζε μπροστά στη σημασία μιας τέτοιας απόφασης: συνέχισε λοιπόν δίχως καμία μεταστροφή ούτε αλλαγή τις μελέτες του, όπως έκανε και με τις άλλες δραστηριότητες της ζωής του.
Τη νύχτα ακριβώς που αποκλείστηκε από το αξίωμα του πραίτορα, την πέρασε παίζοντας· τη νύχτα που ήταν να πεθάνει, την πέρασε διαβάζοντας: η απώλεια, είτε της ζωής είτε του αξιώματος, του ήταν εξίσου αδιάφορη.





ΜΙΣΕΛ ΝΤΕ ΜΟΝΤΑΙΝΙ

ΔΟΚΙΜΙΑ
ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ



Δεν υπάρχουν σχόλια